#Subiektywnie 17 – zaczęło się od słowa

To już 17. część #Subiektywnie. Dziś zostanie poruszony historyczny wątek Wisły Kraków oraz Cracovii. Niewykluczone, że będę go co jakiś czas rozszerzał pod tym cyklem felietonów – w przyszłości najpewniej umieścimy w nim także inne krakowskie kluby. Zachęcam do czytania.

12235251_906696956087401_792518658_o

4. czerwca 1906 roku miał miejsce turniej będący zalążkiem krakowskiego futbolu. Swego czasu Małopolska znacznie integrowała się ze wschodem, tworząc Galicję – historyczną krainę zaboru austriackiego, rozpościerającą się od Krakowa aż po Lwów i Stanisławów. Na turniej ten przyjechały więc drużyny ze Lwowa, stanowiące bodziec do organizacji oficjalnych drużyn piłkarskich na terenie Krakowa. Pierwszym odnotowanym meczem, jak możemy przeczytać na stronie Cracovia.pl, był ten pomiędzy „Czarnymi” ze Lwowa a „Przodownikami”, złożonymi z uczniów najstarszych klas krakowskich gimnazjów.

Jesienią roku 1906, dokładnie dnia 16. października, krakowskie szkoły zorganizowały następny turniej międzyuczelniany. Wystąpiły w nim m.in. drużyny „Czerwonych” (pod przewodnictwem Władysława Jenknera) oraz „Niebieskich”. Druga z drużyn powstała z Cesarsko-Królewskiej Szkoły Realnej z inicjatywy Tadeusza Łopuszańskiego, profesora uczelni, i jeszcze przed jesiennymi zawodami została przemianowana na Wisłę Kraków, stanowiąc jej zalążek. Rok później oficjalnie połączono obie drużyny, tworząc „Towarzystwo Sportowe Wisła Kraków”. Jeśli chodzi o Białą Gwiazdę, symbol krakowskiej Wisły, na początku widniała ona na koszulkach podwójnie i miała kolor bladoniebieski. Szybko ograniczono się niedługo później do jednej gwiazdy, a jej kolor zmieniono na biały.

Z kolei pierwszy trening drużyny stanowiącej podwaliny dla przyszłej Cracovii odbył się 13. czerwca 1906 roku. Ta początkowo była określana „Akademikami”, ze względu na miejsce zamieszkania studentów. Zespół zadebiutował również na jesiennym turnieju pod nazwą Akademickiego Klubu Footballowego Cracovia (AKF Cracovia). Warto zwrócić uwagę w nazwie na niespolszczone jeszcze wówczas zapożyczenie z języka angielskiego. A skąd się wzięły słynne pasy na koszulkach? W zawodach jesiennych wystąpiła jeszcze drużyna „Biało-Czerwonych”, z inicjatywy Stanisława Szeligowskiego, jednego z pierwszych piłkarzy Cracovii (co warto wiedzieć, był również astronomem). Koszulki zaś Biało-Czerwoni otrzymali od dr Tadeusza Kończyńskiego. Następnie AKF Cracovia oraz Biało-Czerwoni połączyli się wiosną 1907 w jeden zespół będący początkiem dla przyszłego, pierwszego Mistrza Polski z 1921 roku.

Jak podaje wiele źródeł, pierwszy zanotowany mecz między drużyną Wisły oraz Cracovii odbył się 20 września 1908 roku oraz zakończył się remisem 1:1. Co jest najciekawsze, początkowe mecze polskich drużyn w ramach rozgrywek FIFA odbyły się nie w polskiej lidze, a galicyjskiej. Dokładnie 8 maja 1913 roku Cracovia pokonała Wisłę na własnym stadionie 2:1 w ramach rozgrywek o Mistrzostwo Galicji w piłce nożnej. W lidze każda z drużyn rozegrała po cztery mecze, a poza krakowskimi drużynami, wystąpiła w niej także Pogoń Lwów, która zajęła ostatnie miejsce. Do turnieju nie dopuszczono Czarnych Lwów, którzy zostali zawieszeni przez ZPPN (czyli „Związek Polski Piłki Nożnej”, struktura poprzedzająca PZPN) za rozegranie turnieju z rywalem konkurencyjnym w stosunku do FIFA. Jak można przypuszczać, decyzja najpewniej nie wynikała z inicjatywy polskiego patronata. Rok później rozegrano zaledwie część meczów ligi galicyjskiej, a jej kres położyła Pierwsza Wojna Światowa, która na stale zmieniła nie tylko kwestię przynależności pierwszych polskich klubów, ale także mapę całej Europy.

Co warte podsumowania – obie krakowskie ekipy czerpią swoje korzenie z klubów lwowskich, które zapoczątkowały oficjalny futbol na terenie Krakowa. Wcześniej mecze rozgrywano na Błoniach, jednak zapiski przed 1906 rokiem nie informują o żadnych konkretnych towarzystwach, mimo że początki piłki nożnej sięgają w Krakowie już końcówki XIX wieku. Zarówno Cracovia jak i Wisła swoje utworzenie zawdzięczają środowiskom uczelnianym, w tym zasłużonym profesorom i doktorom. Jeśli chodzi o Wisłę, ma ścisłe powiązanie z uczelnią spod egidy austriackiej (Szkoła Cesarsko-Królewska), z której wywodzi się wspomniany zespół Niebieskich.

Marcin Cholewka

sub3

Redakcja SportowyMagazyn.pl

redakcja@sportowymagazyn.pl